✳️ مهندسان و ماده 295 قانون مجازات اسلامی:

هرگاه کسی(مثال: مهندس ناظر، مجری، طراح یا محاسب) فعلی که انجام آن را برعهده گرفته یا وظیفه خاصی را که قانون بر عهده او گذاشته است(مثال: مهر و امضاء پروانه ساختمان و قبول مسئولیت در خصوص آن) ترک کند(مثال: عدم اجرا، نظارت، طراحی و محاسبات دقیق و صحیح ساختمان ها) و به سبب آن، جنایتی واقع شود(مثال: بروز حادثه در کارگاه ساختمانی اعم از فوت یا جرح یا ایجاد خسارت برای همسایگان و اشخاص ثالث یا عدم رعایت موارد فنی و اجرایی دقیق در نقشه ها و محاسبات و ...) چنانچه توانایی انجام آن فعل را داشته است، جنایت حاصل به او مستند می شود و حسب مورد عمدی، شبه عمدی، یا خطای محض است، مانند این که مادر یا دایه ای که شیر دادن را برعهده گرفته است، کودک را شیر ندهد یا پزشک یا پرستار وظیفه قانونی خود را ترک کند.

✳️ پرسش:

اگر ساختمان در حین اجرای اسکلت نشست داشته باشد، آیا مهندس ناظر مقصر است ؟

✳️ پاسخ:

بله، مهندس ناظر قبل از تحویل شروع به کار می بایست گزارش خاک پرونده را مورد بررسی قرار دهد و از محل پروژه مذکور بازدید نماید در صورت آنکه متوجه سست بودن خاک شود باید طی نامه ای به مالک و شهرداری اعلام بنماید تا قبل از شروع به کار مالک به مهندس محاسب مراجعه نماید و متناسب با آن راهکاری را جهت بهبود خاک اعلام بنماید و مهندس محاسب پس از آن به ناظر نقشه ای جدید را ابلاغ بنماید. هم چنین در صورت آنکه در مرحله گودبرداری و تخریب هم متوجه شد باید در گزارش های مرحله ای به شهرداری و طی نامه ای به مالک اعلام بنماید و از مهندس محاسب در خواست تجدید نظر درنقشه های محاسباتی را بنماید.در صورت عدم اعلام مهندس ناظر در این مراحل و نشست ساختمان ناظر مقصر شناخته می شود.

✳️ پرسش:

در رابطه با قرادادهای ساخت ، حمل و نصب وظیفه پیمانکار چیست ؟ و بیمه قرارداد چگونه محاسبه می شود؟

✳️ پاسخ:

در مواردی انجام کار بصورت مقاطعه به اشخاص حقوقی یا حقیقی واگذار می گردد واگذارنده کار می بایست در قراردادی که منعقد می کند مقاطعه کار را متعهد نماید که کارکنان خود و همچنین کارکنان خود و همچنین کارکنان مقاطعه کاران فرعی را نزد سازمان بیمه نماید. حق بیمه اینگونه قراردادها با رعایت ماده ٤١ قانون تامین اجتماعی انجام گرفته و در صورتیکه اجرای پیمان در محل ثابت کارگاه ههای صنعتی و خدمات تولیدی و فنی مهندسی ثابت وبا در نظر گرفتن سایر شرایط پیش بینی شده در ماده ٤٠ قانون رفع موانع تولید انجام پذیرد با رعایت قوانین مزبور محاسبه شده و مفاصاحساب قرارداد طبق ماده ٣٨ قانون تامین اجتماعی صادر می گردد.

مرور زمان كیفری در دعاوی مسئولیت علیه مهندسان ناظر: (قسمت سوم)

3 ـ مرور زمان اجرای حكم: در صورتی كه از تاریخ قطعی شدن حكم تا انقضای مهلت مقرر قانونی كه برای مرور زمان لازم است، حكم اجرا نشده باشد، اجرای حكم متوقف می‏شود. بر اساس قاعده‏ی مرور زمان، تمام احكام كیفری از نوع مجازات‏های بازدارنده كه مدت قانونی از قطعی شدن آنها گذشته و به هر دلیلی حكم اجرا نشده باشد، دیگر قابل اجرا نیست.

❇️ ماده ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی نیز درباره‏ی مرور زمان اجرای حکم مقرر می دارد: مرور زمان، اجرای احکام قطعی تعزیری را موقوف می‌کند.

 نکته‌‌‌‌‌‌ی آخری که باید در خصوص مرور زمان به آن اشاره کرد، حق شاکی خصوصی است. مستند به ماده‏ی ۱۱۳ قانون مجازات اسلامی جدید، موقوف شدن تعقیب، صدور حکم یا اجرای مجازات، مانع از استیفای حقوق مدعی خصوصی نیست و متضرر از جرم می‌تواند دعوای خصوصی را در مرجع صالح اقامه کند.

مرور زمان كیفری در دعاوی مسئولیت علیه مهندسان ناظر به سه نوع تقسیم می‏شود: (قسمت دوم)

2️⃣ ـ مرور زمان صدور حكم: اگر از تاریخ نخستین اقدام تعقیبی، تا انقضاء مهلت زمانی كه برای مرور زمان لازم است، درباره موضوع، حكمی صادر نشود، پس از انقضای مهلت قانونی موضوع مشمول مرور زمان خواهد شد. ماده‏ی ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی مرور زمان را از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا انقضای مواعد مذکور در این ماده در صورتی که به صدور حکم قطعی منتهی نگردیده باشد، مرعی می داند.

مرور زمان كیفری در دعاوی مسئولیت علیه مهندسان ناظر به سه نوع تقسیم می‏شود:

1- مرور زمان تعقیب: مرور زمان تعقیب به مرحله‏ی قبل از شكایت و رسیدگی مربوط می‏شود. یعنی از تاریخ وقوع جرم تا انقضای مهلت قانونی كه مرور زمان حاصل می‏شود، تعقیبی صورت نگیرد. مطابق ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی مرور زمان در صورتی تعقیب جرایم موجب تعزیر را موقوف می‏‏کند که از تاریخ وقوع جرم تا انقضای مواعد ذکر شده در این ماده تعقیب آغاز نشده باشد. طبق بند "الف" ماده مذکور اگر پانزده سال از وقوع یک جرم تعزیری درجه یک بگذرد و تعقیبی نسبت به آن صورت نگیرد، دیگر قابل تعقیب نیست و نمی‌توان متهم را تعقیب کرد یا برای او تشکیل پرونده داد.

❇️ مورد جدیدی كه در قانون مجازات به آن پرداخته شده است، در خصوص مرور زمان جرایم تعزیری قابل گذشت است. مطابق ماده‏ی ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی، چنانچه از تاریخ اطلاع شاکی از وقوع جرم یکسال بگذرد و شاکی طرح شکایت نکند، مشمول مرور زمان شکایت شده و حق شکایت کیفری او ساقط خواهد شد. مگر اینكه تحت سلطه متهم باشد یا به ‌دلیلی خارج از اختیار خود، قادر به شكایت نباشد كه در این صورت مهلت یک ‌ساله از تاریخ رفع مانع خواهد بود.

 نکات مهم در نحوه بتن‌ ریزی

1- ‌از افزودن آب به بتن حمل شده بدون اجازه مهندس ناظر اکیداً خودداری شود. (‌معمولاً کارگران برای سهولت کار خود و روانی بیشتر بتن به آن آب می‌افزایند که این امر از مقاومت بتن به شدت می‌کاهد).

2- معمولاً مقداری از بتن در ابتدای تخلیه از میکسر دارای دانه بندی نا‌مناسبی است. باید دقت شود‌ بتن‌ دارای کیفیت نا‌مناسب جهت بتن ریزی‌، مورد مصرف کارهای ساختمانی قرار نگیرد.

3- ‌قبل از بتن ریزی حتماً باید درون قالب‌های فونداسیون که آرماتور گذاری شده ‌از خاک‌های ریزشی و نخاله‌های ساختمانی کاملاً پاکسازی شود.

4- در زمان بتن ریزی استفاده از دستگاه ویبره الزامی است. پیمانکاران موظف هستند قبل از آغاز بتن ریزی از سلامت دستگاه ویبره خود اطمینان حاصل نمایند.

5- برای آنکه آجرهای قالب‌بندی فونداسیون، آب شیرآبه بتن را جذب نکنند، استفاده از پوشش پلاستیکی (کاور)‌ الزامی است.

6- قبل از اینکه بتن ریزی آغاز شود برای اینکه آب بتن سریعاً توسط بستر خارج نشود، لازم است بستر بتن‌‌ریزی مرطوب شود. البته باید مراقب بود تا آب در کف پی جمع نشود و فقط رطوبت وجود داشته باشد.

برای کنترل اجرای بتن ریزی فونداسیون، رعایت نکات مهم زیر توصیه می‌شود.

1- به نوع سیمان و سنگ دانه‌های بتن توجه شده و تطابق آن با بتن ساخته شده کنترل شود.

2- اگر بتن مورد نیاز به صورت بتن آماده تهیه شده باشد، به ساعت بارگیری و زمان تخلیه توجه شود. این زمان نباید از ۶۰ دقیقه بیشتر باشد.(زمان گیرش ثانوی بتن در شرایط متعارفی).

3- هنگام تخلیه بتن‌، آب نباید به ترکیب ساخته شده اضافه شود (به اسلامپ بتن توجه شود).

4- ‌در شروع بتن ریزی اغلب جهت راه اندازی پمپ از شیره سیمان استفاده می‌شود. این شیره نباید به درون قالب‌ها تخلیه شود.

5- ‌بتن ریزی حتی الامکان در یک مرحله اجرا شود.

6- بتن در لایه‌های ۳۰ سانتیمتری ویبره شود، به گونه‌ای که‌ به تراکم مطلوب برسد و دانه بندی آن به هم نخورد.

7- ‌آزمایش‌های بتن مطابق نظر مشاور و محاسب انجام گرفته و نتایج آن (شیت‌های مربوطه) جزو مدارک فنی پروژه نگهداری شود.

8- فونداسیون‌ها نباید قبل از رسیدن به مقاومت طرح بارگذاری شوند.

✳️ نحوه تمدید و تجدید پروانه ساختمان

مالک مکلف به اتمام به موقع ساختمان به منظور جلوگیری از متروکه ماندن آنها و ممانعت از ایجاد مشکلات ترافیکی و اجتماعی و… حداکثر تا انتهای مهلت پروانه ساختمانی بوده ‌چنانچه در مهلت مقرر ساختمان‌احداث نشود پروانه ساختمانی‌با رعایت موارد زیر تمدید یا تجدید خواهد شد .

1- تمدید اول و دوم در سال های چهارم و پنجم عوارض ندارد در صورتی که بعد از انقضای مهلت پروانه برای تمدیدها مراجعه نماید مابه التفاوت عوارض زیربنا و پذیره وصولی زمان صدور و زمان مراجعه دریافت خواهد شد .

2- بدون نماکاری صدور پایانکار ممنوع است لذا متوجه ساختن مالک به این موضوع در هنگام صدور پروانه ساختمانی و اعلام کتبی به ایشان ضروریست .

3- در صورت وقوع عوامل غیر مترقبه و خارج از اختیار مالک و یا صدور احکام قضایی که موجب رکود عملیات ساختمانی شده باشد با رعایت مفاد تعرفه عوارض ، نسبت به کسر مدت رکود عملیات ساختمان از مهلت پروانه و یا تمدید آن نسبت به بقیه مدت اقدام خواهد شد .

4- تمدید پروانه ساختمانی یک سال بوده ولی مشمول عوارض تمدیداین تعرفه خواهد بود .

5- اخذ پایانکار در مهلت قانونی پروانه و تمدیدهای آن به شرطی که مراحل احداث توسط مهندس ناظر مربوطه تأیید شود رایگان خواهد بود .

نمونه رأی صادر شده توسط شورای انتظامی سازمان نظام مهندسی در خصوص همکاری مهندس ناظر با مالک درانجام تفکیک غیرقانونی پلاک مورد نظارت واحداث ساختمان.