در پاسخ باید گفت :
سند رسمی در ماده 1287 قانون مدنی تعریف شده است و از آنجا که پیمان نیز علی الاصول در نزد مامورین رسمی دولت و در حدود صلاحیت آنها و بر طبق مقررات قانونی تنظیم می شود از این حیث سند رسمی تلقی شده و واجد برخی از آثار حقوقی و قانونی مترتب بر اسناد رسمی خواهد بود از جمله اینکه امضاء کننده ذیل قرارداد ( پیمان ) نمی تواند نسبت به مفاد پیمان یا امضاء خود ادعای انکار یا تردید نماید بلکه در اینخصوص فقط ادعای جعل پذیرفته می شود و همچنین تاریخ مندرج در سند رسمی نسبت به طرفین و اشخاص ثالث معتبر می باشد.
ولی باید در نظر داشت که آثار حقوقی مترتب بر اسناد رسمی با هم متفاوت هستند چرا که برخی از اسناد رسمی " لازم الاجرا " هستند به این معنی که می توان مفاد اینگونه اسناد را بدون مراجعه به محاکم قضایی و از طریق ادارات ثبت اسناد به اجرا گذاشت مثل تعهدات مندرج در سند ازدواج یا سند رسمی متضمن وثیقه یا رهن ( عقود بانکی) و به طور کلی همه اسناد تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی که متضمن تعهدی باشند.
برخی دیگر از اسناد رسمی مثل " پیمان " قابلیت اجرا از طریق ادارات ثبت نداشته و صرفاً از طریق محاکم قضایی قابل رسیدگی و اجرا می باشند.

یکی از مهمترین مواد هر قرارداد از جمله پیمان ، تصریح نشانی یا همان اقامتگاه طرفین می باشد که متاسفانه آثار حقوقی مترتب بر این ماده از قراردادها عموماً از سوی طرفین نادیده گرفته شده و خصوصاً پس از انعقاد قرارداد این ماده به فراموشی سپرده می شود در حالیکه در بسیاری از دعاوی ناشی از قراردادها، طرفین به جهت عدم توجه به این ماده از قرارداد، متحمل خسارات جبران ناپذیری می شوند چرا که عدم ذکر دقیق نشانی باعث عدم ابلاغ صحیح و قانونی مکاتبات، اخطاریه ها و احضاریه ها شده و در نتیجه عدم اطلاع طرفین جهت حضور در محاکم و دفاع از حقوق قانونی باعث صدور آراء قضایی با تبعات مالی و حقوقی بسیار سنگین می گردد که در خیلی از موارد، جبران آثار و تبعات ناشی از این احکام غیابی بسیار سخت و پر هزینه می باشد
از طرف دیگر عدم اطلاع رسانی دقیق تغییر نشانی در زمان اجرای قرارداد نیز دارای همان تبعات حقوقی و مالی سنگین خواهد بود و لذا لازم است :
اولاً : در زمان تنظیم قرارداد، نشانی صحیح و کامل ( قابل ابلاغ) ذکر شود.
ثانیاً: بلافاصله یا در ظرف مدت تعیین شده در قرارداد ، تغییر نشانی به نحو صحیح و کامل و به صورت کتبی ( قابل اثبات ) به طرف مقابل ابلاغ و اطلاع رسانی گردد.

اگر چه ابلاغ شرط نفوذ و اجرایی شدن قرارداد ( پیمان ) بوده و پیمانکار تا قبل از ابلاغ قرارداد نباید هیچگونه اقدام عملی در راستای قرارداد امضاء شده با کارفرما انجام داده و خود را به صرف امضاء قرارداد توسط کارفرما دلخوش نماید ولی نباید فراموش کرد که مطابق ماده 4 موافقتنامه پیمان ،تاریخ شروع کار از زمانی محاسبه می شود که کارگاه تحویل پیمانکار شده باشد از اینرو به پیمانکاران توصیه اکید می شود که حتماً کارگاه را با تنظیم صورتجلسه تحویل بگیرند چرا که مطابق جزء 3 بند ( الف ) ماده 30 شرایط عمومی پیمان، از جمله مواردی که باعث افزایش مدت اجرای کار خواهد شد، تاخیر کارفرما در تحویل کارگاه می باشد که این تاخیر می تواند مدت زمان اولیه پیمان را که در ماده 4 موافقتنامه قید شده است تغییر دهد.

ضوابط جدید حق بیمه پیمان
برابر ماده 40 قانون رفع موانع تولید و تبصره الحاقی به ماده 38 قانون تامین اجتماعی، مبنای مطالبه حق بیمه در مورد پیمان هایی که دارای کارگاه های صنعتی و خدمات تولیدی یا فنی مهندسی ثابت می باشند و موضوع اجرای پیمان، توسط افراد شاغل در همان کارگاه انجام می شود، بر اساس فهرست ارسالی و بازرسی کارگاه است و از اعمال ضریب حق بیمه جهت قرارداد پیمان معاف می باشند.
سازمان تامین اجتماعی باید مفاصا حساب این گونه قراردادهای پیمان را صادر کند.

با توجه به اینکه اسناد پیمان در نزد مامورین رسمی (دولت) و در حدود صلاحیت آنها بر طبق مقررات قانون تنظیم می شود، لذا این سند مطابق ماده 1287 قانون مدنی جزو اسناد رسمی تلقی شده و به لحاظ حقوقی و رسیدگی قضایی آثار مترتب بر اسناد رسمی مشمول اسناد پیمان نیز می شود از جمله اینکه در خصوص امضاء های ذیل سند پیمان صرفاً می توان ادعای جعل مطرح نمود. ولی شرکت های خصوصی که از قالب قرارداد پیمان استفاده می نمایند سند پیمان منعقده بین این شرکت ها و پیمانکاران، سند عادی بوده و مشمول مقررات اسناد رسمی نمی باشند.

۱ – هنگام تنظیم سند از صحت اطلاعات ، فاکتورها و مستندات مربوط به آن سند ، اطمینان حاصل کنید.
۲ – در صورتی که در یک سند به اسناد دیگری اشاره شده ، قبل از امضاء ، اسناد مورد اشاره را حتماً مطالعه ، بررسی و از صحت آنها اطمینان حاصل کنید.
۳- هیچ گاه به امید آنکه با ادعای جعل و … موفق به ابطال اسناد سفید مهر و اسناد سفید امضاء خواهید شد مرتکب خطای صدور سند سفید مهر و سفید امضاء نشوید.
۴- قبل از امضاء هر سندی ، آن را به دقت و در آرامش مطالعه کنید. به ویژه در مواردی که متضمن تعهدات مالی باشد.
۵- سند را به نحوی تنظیم کنید که امکان اضافه کردن کلمات و سطور و اعداد در بین آن نباشد. پایان جملات و بین سطور خالی و باقیمانده را با علائم مشخصی مانند ضربدر پر کنید تا امکان اضافه کردن کلمه یا جمله و عدد وجود نداشته باشد.
۶- حواشی بالا و پایین و چپ و راست سند را با کادر مشخصی ببندید و حتی الامکان خارج از آن را هیچ کلمه یا سطری قید نکنید.
۷- امضاء را در انتهای سمت چپ سند و دقیقاً چسبیده به آخرین سطر و آخرین کلمات و بدون فاصله از آنها بگذارید. همه ی صفحات سند را امضاء کنید و از طرف مقابل نیز بخواهید تمام صفحات سند را امضاء کند.
۸- در امضاء خود ترکیب نوشته و علامت را بکار برید. مثلاً نام و نام خانوادگی خود را همرا با علامت امضایتان بنویسید.
۹- حتی الامکان همراه با امضاء ، تاریخ امضاء سند را نیز قید کنید.
۱۰- هر سطر ، پاراگراف ،عبارت ، عدد یا کلمه ای که مورد تایید و گواهی شما نیست به صورت دقیق مشخص و هنگام امضاء به صراحت ، عدم قبول و تایید خود را در مورد آن بنویسید.
۱۱- اسناد را به تعداد امضاء کنندگان تهیه و امضاء کنید. در غیر از موارد ضرورت ، نسخه ی اضافی تهیه و امضاء نفرمایید.
۱۲- حتماً اصل نسخه ی سند مربوط به خود را پس از امضاء اشخاص ذیربط ، دریافت و به خوبی نگهداری فرمایید.
۱۳- هنگامی که در ازای دریافت وجه یا حقوق خود ، سندی را امضاء می کنید بیشترین آمادگی را برای خطا و امضاء کورکورانه دارید. از دریافت وجه و حقوق خود خوشحال هستید و از آنچه امضاء می کنید غافل. در این هنگام غفلت نکنید و نکات فوق را به یاد بیاورید.

پنجمین شرط لازم برای عمرانی تلقی شدن طرح

طرح عمرانی باید به منظور تحقق بخشیدن به هدف های برنامه عمرانی پنج ساله انجام شود، بنابراین اگر در مورد طرحی در برنامه پنج ساله هدف گذاری نشده باشد هرچند طرح مذکور بسیار مهم و حائز اهمیت باشد مشمول عنوان طرح عمرانی نخواهد بود.

به عنوان مثال اجرای طرح های دستوری که در سفرهای استانی از سوی مقام رهبری یا ریاست جمهوری و سایر مسئولین در دستور کار قرار می گیرند عموماً طرح های عمرانی تلقی نمی شوند چرا که بنا به مقتضیات زمانی و محلی و برای رفع یک مشکل و مساله خاص و بدون توجه به اهداف برنامه پنج ساله مطرح می گردند ولی اگر همین دستورات در راستای برنامه پنج ساله و با رعایت دیگر شرایط طرح های عمرانی باشد به عنوان طرح عمرانی تلقی خواهد شد.

بند3 ماده 1 قانون برنامه و بودجه، برنامه عمرانی پنج ساله را تعریف نموده است.

در آئین نامه تشخیص صلاحیت پیمانکاران، کارهایی که می تواند به عنوان موضوع پیمان، مورد توافق کارفرما و پیمانکار قرار گیرد به دو دسته : الف) عمومی ب) اختصاصی، تقسیم می شوند.

الف) کارهای عمومی :

کارهای عمومی عبارتند از :

کارهای عمومی راه سازی

کارهای آبیاری و زهکشی

تاسیسات شهری

ابنیه

تاسیسات و تجهیزات ابنیه

توزیع و انتقال نیرو

ب ) کارهای اختصاصی :

تقسیم بندی مشخصی نداشته و به کارهایی اطلاق می شودکه جزء رشته های عمومی فوق الذکر نبوده و یا آنکه با وجود ذکر آن در رشته ای عمومی به لحاظ وضعیت خاص، کار باید به طور جداگانه واگذار شود مانند: ابنیه سنگین فلزی ، ابنیه سنگین بتنی ، اسکله و بندر سازی

قسمت چهارم:

در قراردادهایی که کارفرما، دولت یا سازمان ها و نهادهای وابسته به دولت بوده و عموماً موضوع پیمان از طریق مناقصه به پیمانکار واگذار می شود ، کارفرما و پیمانکار حق هیچ گونه دخل و تصرف و کاهش یا افزایش مفاد پیمان که از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه شده است را نداشته و صرفاً جاهای خالی قرارداد تکمیل می شود و در واقع در این نوع قراردادها پیمانکار حق چانه زنی نداشته و مجبور است قرارداد پیمان را به همان نحو که وجود دارد امضاء کرده یا به طور کلی از انعقاد قرارداد منصرف شود. لازم به ذکر است که در این گونه موارد حتی عده ای معتقد هستند که اگر تغییری در مفاد پیمان داده شود قرارداد باطل و بلااثر می باشد.

ولی توجه داشته باشیم که در شرکت های غیر دولتی که برای سهولت کار خود از قالب قرارداد پیمان استفاده می کنند چنین محدودیتی وجود نداشته و هر یک از طرفین می توانند قرارداد مذکور را بر اساس شرایط و ضوابط و خواسته های خود تنظیم نمایند و هیچگونه الزامی به تبعیت از مفاد قرارداد تنظیم شده از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ندارند.